حقوق مالکیت سهام

با مالکیت سهام میشه حقوقی رو به سهامداران داد یا به  اون حقوق انفرادی گفته میشه و در اساسنامه و با اختیارات شرکتا نمیشه این رو رعایت نکرد.                                                                        این حقوق به حقوق مالی و غیر مالی تقسیم میشه:

1- حقوق مالی:                                                                                                                        این حقوق خودش ۲ نوعست:

۱- حقوق مشارکت در سود شرکت                                                                                               2- حقوق سهیم شدن در سرمایه شرکت.

۱) تعریف حقوق سهیم شدن در سود شرکت: اگه شریک بخشی از سرمایه شرکت رو تامین کنه او میتونه در سود شرکت سهیم میشه و این میزان از سود در مجمع عمومی سالانه مشخص میشه… میدونی تعریف  سود چیه؟! سود خالص سودیه که در یک سال بدست میاد و ضررایی که به شرکت وارد میشه جز سود نمیباشه و این سود میان شریکان تقسیم میشه،  مجمع عمومی وظیفه به تقسیم اون نمی باشه و سودی که شرکت بدون رعایت قانون مثل اندوختن سرمایه احتیاطی واستهلاکات بر خلاف واقع شرکت نشون بده، در مورد پرداخت سود لازمه به چند نکته زیر اشاره کرد.                                                     یک/ میزان سود شرکت؛ با ارزش سهام هر یک از سهامداران این میزان معین میشه… اگه برای برخی از سهامداران امتیازی داده بشه و ممکنه این امتیاز که به اون سهام ممتازهم گفته میشه و مبلغی بیشتر از سهامدار های دیگر به اونا داده بشه…                                                                                                    2) پرداخت  سود موهوم؛ سودیه که براساس قانون قابل تقسیم نمیباشه و با اصلا وجود نداشته باشه و مدیران شرکت برخلاف واقعیت ادعا میکنه که شرکت به سود رسیده.

میدونی تعریف سود موهوم چیه؟ سودی که واقعی نباشه قانون تجارت تقسیم سود غیر واقعی رو فقط در مورد مدیری که لایق این کار باشه مجاز دونسته! پرداخت این سود برای تقسیم کردن سرمایه میباشه  برای پرداخت طلب طلبکارانه و پرداخت این سود به برحی از صاحبان سهام ممنوع میباشه.     سود ثابت سودیه که اولا در اساسنامه ذکر بشه و دوما در مجمع عمومی تصمیم گیری و به بعضی از سهامداران بدون توجه به سود وزیان شرکت هر سال این مبلغ به اونا پرداخته بشه. قانونگذار تذکر داده که اگه رئیس شرکت بدون توجه و کارنامه مالی شرکت سود موهومی رو میان سهامداران تقسیم کنه به مجازات حبس و زندان رفتن 1تا3سال مشخص کرده.

3- چگونگی پرداخت سود: چگونگی پرداخت این سود توسط مجمع عمومی میباشه و اگه مجمع عمومی درباره ی نحوه پرداخت تصمیم نگرفته باشه به جای اون هیئت مدیره تعیین میکنه و این تصمیم باید در مدت 8 ماه اجرا بشه؛ ولی در حقوق فرانسه طبق ماده ۳۴ قانون ۱۹۶۶این کشور؛  تقسیم سود قابل تقسیم 9ماه زمان تعیین شده که بعد از تصمیم گیری مجمع انجام میشه و این تصمیم تمدید هم خواهد شد…                                                                                                           میدونی برای پرداخت سود از چه روشی استفاده میشه؟ این سود ممکنه با واریز مبلغ به حساب بانکی فردی از طلبکاران (اشخاص ذینفع) انجام بشه یا به صورت نقدی مثلا چک و غیره که با تصمیم و نظر مجمع عمومی صورت میگیره.                                                                                           سهیم شدن در دارایی شرکت: سهامداران شرکت به میزانی که سرمایه داران در شرکت شریک میباشه. صاحبان سهام در شرکت اگه شرکت قصد افزایش سرمایه داره اونا هم در خرید سهام تازه سهیم هستن. علت سهیم شدنش برای اینه که این زیادی سرمایه برای خود سهامداره و به کسی به غیر او نمیرسه و چون بخشی از سودی که بین سهامداران تقسیم میشه در شرکت  ذخیره قانونی میشه و باقی می مونه وقتی که شرکت منحل میشه و بعد از پرداخت همه بدهی شرکت به طلبکاران و شرکا به هر میزانی که سهام داره از سرمایه مونده شرکت سهم داره مگه اینکه بعضی از شرکا سهام ممتاز داشته باشن و به اونا از بقیه بیشتر سود پرداخت بشه.

ب) حقوق غیر مالی: این حقوق 4نوعست:

یک/ حق اطلاع   دو/ حق عضویت در شرکت سهامی   سه/ حق رأی ونظر   چهار/ حق انتقال سهام.                                                                                                                                      ۱) حق اطلاع صاحبان سهم:

این حق قبل از تشکیل مجامع عمومی انجام میشه، این حق خودش دارای 3 نوع حقوق غیر مالیه که شامل زیر میباشه؛                                                                                                            ۱) حق عضویت درشرکت: سهامداران یک حق قانونی دارن که در شرکت حضور داشته باشه و اگه خودش راضی نباشه، نمیشه او رو از شرکت اخراج کرد و وقتی که سهامدار مرتکب خطایی بشه و قانون او رو اخراج خواهد کرد.                                                                                                              وقتیکه سهامدار سهامش رو به سهام بانام تبدیل کنه وخودش رو هم معرفی نکنه سهام بینامش، به وسیله شرکت فروخت میشه و از شرکت اخراج خواهد شد. اگه شرکتی سرمایه اش رو دلخواه (اختیاری) و اجباری کاهش بده و با این کار شرکت چند نفر از سهامداران که سهمشون باطل و پوچ میشه باید از شرکت خارج بشن.                                                                                            اگه فردی که دارای یک سهم باشه از شرکت بیرون میشه چون کاهش سرمایه باید بدون وارد شدن صدمه به حقوق سهامداران انجام بشه.

2) حق رأی؛ این حق یکی از مهترین حقوق مالکیت سهم محسوب میشه:                                         *نکات زیر رعایت کنی، مهمه؛                                                                                                      یک/ حق رای از مهمترین حقوق فردی صاحب سهم میباشه این حق باعث میشه سهامدارها در تصمیمات شرکت مشارکت داشته باشن هر کسیکه  در شرکت سهام بیشتری داشته باشه از حق رأی زیادتری برخورداره هر سهم یک رأی داره.                                                                                      در اساسنامه برای سهامداری که سهام ممتاز داره به او حق رأی چند برابر بیشتر از سهام عادی داده میشه. طبق قانون فرانسه حق رأی  سهامداران و کم کرده،  برای سهام ممتاز که رأی چند برابر میباشه ممنوع کرده جز اینکه در اساسنامه شرکت ذکر بشه.                                                                   اقدام  قانونگذارفرانسه به این علت بوده که سهامداران قدیمی در شرکت نگه داشته میشه و از افتادن شرکت واداره کردنش توسط سهامداران جدید  جلوگیری کرده.

2) حذف حق رأی؛

طبق حقوق فرانسه شرکتهای سهامی اجازه دارن که سهامی رو منتشر کنه و سرمایه شرکت روافزایش بدن و میدونی فایده و خوبی این روش چی میباشه؟ اینه که رقبای شرکت نمیتونن اداره و کنترل شرکت رو در اختیار بگیره ولی در حقوق ایران سهام بالا وجود نداره و چونکه قوانین در مورد حق رأی سهامداران دارای نظم و انضباط عمومی میباشه این سهام ممنوع هستش.                                           سهامدار حق رای ثابتی نداره و حذف هم می شه، مثل زمانی که سهامدار اون مبلغی که باید بپردازه رو نده و با اخطار شرکت ازدادن بقیه پول جلوگیری کنه.                                                               ۳) بازگشت به حق رأی؛                                                                                                         بازگشت به حق رأی انواع مختلفی داره ممکنه سهامداره رأی خودش رو به سهامداره دیگه منتقل کنه یا ممکنه سهامداری که میخواد رأی رو از انتقال دهنده بگیره از اون صرف نظر کنه تا که انتقال دهنده از این رأی بهره ببره و حضور وکیل در مجمع عمومی به معنای صاحب اون میباشه و زمانیکه وکالت به جانشین داده بشه و این یعنی حق رأی به سهامدار دیگه داده بشه این سهامدار اجازه هیچ کاری رو نداره و باطل هستش.

*نکات مهم؛                                                                                                                              یک/ حق رإی در ایران از مهمترین حقوق فردی سهامدار میباشه و اجازه داده میشه که در تصمیمات جمعی درباره ی شرکت سهیم باشه این حق رأی در شرکت سهامی طبق اصل نسبی هست یعنی که هر کسی در این شرکت سهام زیادی داره و حق رأی بیشتری داره (هر سهم هم فقط یک رأی داره) یک مثال ساده تر، سهام ممتاز به سهامدار حق رای چند برابر داده میشه از بقیه سهام ها. در حقوق فرانسه با این اصل مخالفه و حق رأی سهامدار رو محدود کرده و همچنین سهام ممتاز با راُی چند برابر ممنوع کرده مگه اینکه در اساسنامه شرکت از قبل ثبت بشه.

3) حق انتقال سهام توسط صاحبش؛                                                                                         در نتیجه مباحث میدونی که ازویژگیای سهم قابل انتقال بودنش هست؛ صاحب سهم نمی تونه از حق رأی خودش بازگشت داشته باشه و شرکت هم اجازه نداره که این حق رو از او بگیره؛ در شرکت سهامی خاص در اساسنامه  یا مجمع عمومی فوق العاده انتقال سهام باید با رضایت مدیران شرکت و مجمع عمومی انجام بشه.                                                                                           تعهدات مالکیت سهام چیه؟ در شرکت سهامی خاص باید مبلغ رو که در قرارداد شرکت درج میشه پرداخت بشه اگه او به این کار عکل کنه تعهد دیگه ای در برابر طلبکاران شرکت نداره و نمیشه بدلیل نداشتن سرمایه کافی شرکت به دارایی سهامدار مراجعه کرد؛ در اینجا به امور تعهدات پرداخت مبلغ سهام شرکت پرداخته میشه.

1) تعهد پرداخت مبلغ سهام؛                                                                                                        میدونی که برای تشکیل شرکت لازم نیست که سرمایه شرکت رو کاملا همون زمان پرداخت کرد وپرداخت مبلغ ۳۵درصد برای تأسیس شرکت کافیه. میزان مبلغ اسمی سهام که به وسیله پذیره نویسان شرکت انجام میشه باید نقداً پرداخت و دراعلامیه پذیره نویسی هم مشخص بشه.                                وقتی که سهامدار همه مبلغ اسمی رو نپردازه او نمیشه متعهد به پرداخت سهام بشه مجازاتش هم از ۳ماه تا ۲ سال حبس هست وجزای نقدی اون ۲۰هزار۲۰۰ریال در زمانی هم هر دو مجازات اجرا میشه‌.

2) مهلت پرداخت؛ در حقوق ایران جهت پرداخت این مبلغ چیزی دیده نمیشه ولی در فرانسه این وقت ۵سال هستش‌. مبلغی که در اساسنامه شرکت سهامی ذکر شده باید سرموقع پرداخت بشه و اگه پرداخت نشده باشه مدیر شرکت باید به مجمع عمومی فوق العاده سهامدارن رو برای کاهش سرمایه تا اون میزانی که پرداخت شده اونا رو دعوت کنه والا طلبکارا برای کاهش سرمایه ثبت شده به دادگاه مراجعه میکنن. رعایت نکات درباره کاهش سرمایه الزامیست.                                                                   ۱) کاهش سرمایه همیشه نیست  زیرا اگه سرمایه داده شده از مبلغی که برای تشکیل شرکت لازمه کم باشه شرکت منحل میشه! یا اینکه شرکت به شرکت دیگری تبدیل بشه مثل شرکت سهامی به شرکت با مسئولیت محدود…

2) وقتی که کسی کاهش سرمایه شرکت رو در خواست نکنه و اون با همون سرمایه ای که داره ادامه بده و این برای طلبکاران زیان و ضرر خواهد داشت.                                                            فروش سهام صاحبان سهم ممتنع (سهامدار سرپیچی کننده از قانون شرکت)؛                                   میدونی کسی که  سهمی رو تعهد می کند و میخره  باید تمام مبلغ اسمی اون رو بپردازه و این تعهد یک تعهد قراردادیه ودر صورت عدم انجام میشه با مراجعه به دادگاه او رو مجبور به پرداخت مبلغ پرداخت نشده کرد. وقتی که این مبلغ پرداخت  نشه و باقیمانده سهم از سهامدار بدون مراجعه به دادگاه با فروش سهم این فرد در بازار، طلب خود سهم رو دریافت می کنه!                                                      وقتیکه شرکت همه یا قسمتی از مبلغ پرداخت نشده سهام رو دریافت کنه باید مراحل رو با نشر آگهی در روزنامه کثیر الانتشاری که (آگهی های مربوط به شرکت در آن منتشر می شه) و به صاحبان فعلی سهام اطلاع بده و اگه این کار اجرا نشه شرکت سهام رو در بورس یا مزایده می فروشه.                                                             مباحث بالا دارای نتایج زیره؛                                                                                                سهامداران فوق حضور و رأی در مجامع عمومی صاحبان سهام شرکت رو نخواهد داشت واو دارای محرومیتایی هست مثل حق دریافت سود قابل تقسیم و حق خرید سهام جدید شرکت و حق دریافت اندوخته قابل تقسیم در مورد این سهامدار از حقوق ذکر شده محروم می باشه.                               ۳– دریافت مبلغ پرداخت نشده از شرکت؛ همونجور که میدونی مهلت پرداخت مبلغ سهام در اساسنامه شرکت تعیین میشه و این مبلغ باید در زمانی که در اساسنامه شرکت ذکر شده از سهامدار گرفته بشه درغیر اینصورت اون به فروش می رسه تا زمانی که شرکت این مبلغ رو دریافت نکرده باشه شرکت از این حقوق منع میشه.

1) حق افزایش سرمایه نداره؛

2) حق انتشار اوراق قرضه رونداره؛

دو/ وقتی که حاصل فروش سهم برای پرداخت طلب صاحب سهم به شرکت کافی نباشه شرکت می تونه اموال صاحب سهم رو دریافت کنه این اقدام وقتی لازم می باشه که سهام شرکت، به دلیل وضعیت اقتصادی خراب شرکت به قیمت مناسب قابل فروش وخریداری نباشه.

*نکته؛ هرگاه سهامداران قبل از فروش سهام بدهی خود رودرمورد اصل و خسارات به شرکت پرداخت کنه حق حضور و رأی در مجامع عمومی رو داراست می شه دریافت سود و دریافت اندوخته اش رو که براساس مرور زمان نشده باشه دریافت کنه.                                                                       وفق ماده ۳۶قانون ۱۳۴۷درموقع فروش سهام باید نام صاحب سهم (سهامدار) قبلی از دفاتر شرکت حذف بشه و گواهینامه موقتی سهام قبلی باطل بشه و این مراحل برای اطلاع عموم منتشر بشه.

تماس با مشاوران